Η δύναμη του μολυβιού
Απ' όλα τα είδη της γραφικής ύλης το μολύβι είναι το αγαπημένο μου. Θυμάμαι, από μαθητής ακόμα, να μ' αρέσει να χρησιμοποιώ το μολύβι για να γράφω ή να σχεδιάζω. Τη συνήθεια αυτή την έχω διατηρήσει και ως δάσκαλος. Το μολύβι μού ταιριάζει, μου φαίνεται πιο βολικό, πιο εύπλαστο ως αντικείμενο, αλλά και τα αποτελέσματά του πάνω στο χαρτί τα βρίσκω κάτι παραπάνω από ικανοποιητικά.
Δεν είναι μόνο η ασφάλεια που προσφέρει η χρήση του μολυβιού με την εύκολη διόρθωση των λαθών, τη δυνατότητα να γράψεις και να ξεγράψεις και πάντα να έχεις μια καθαρή εικόνα του γραπτού σου. Είναι αυτή η ρευστότητα, η πλαστικότητα των αποτυπωμάτων του, που ανάλογα με το μέγεθος της μύτης, τη σκληρότητα και το πόσο σκούρος είναι ο γραφίτης, επιτρέπει ποικίλα ίχνη και παιχνιδίσματα με τα γράμματα ή τα σχέδια.
Επιπλέον το ίδιο το μολύβι είναι ένα τόσο ιδιαίτερο αντικείμενο! Ένα θαύμα της μηχανικής που συμπυκνώνει όλη την ανθρώπινη γνώση από την ορυκτολογία ως τη ξυλουργική, όπως έχει υμνηθεί λογοτεχνικά (Τριανταφύλλου, 2000:90). Ένα κομψοτέχνημα, σύμβολο του πολιτισμού. Είναι ένα γλυπτό που μεταμορφώνεται καθώς χρησιμοποιείται. Δε χάνει τη γοητεία του ούτε καινούριο αλλά ούτε κι όταν μικραίνει και με δυσκολία χωράει στο χέρι σου· μια μινιατούρα που δε θέλεις να αποχωριστείς. Ακόμα κι αν σπάσει, μεταλλάσσεται αποκτώντας διπλή μύτη, άρα και διπλές ευκαιρίες γραφής.
Μπορεί το μυστικό της επιτυχίας του να είναι ο γραφίτης, η κρυσταλλική μορφή άνθρακα με τους δακτυλίους των έξι ατόμων που γλιστρούν απαλά ο ένας πάνω στον άλλο και του χαρίζουν αυτές τις ιδιότητες. Ιδιότητες που πέρα από τη γραφή εντυπωσιάζουν στα πειράματα ηλεκτρισμού, με τον γραφίτη να λειτουργεί σαν διακόπτης dimmer. Ίσως είναι η συγγένειά του με το πολύτιμο διαμάντι. Μπορεί η ιστορία του, που απ' τον 16ο αιώνα συχνά αποτέλεσε προϊόν λαθρεμπορίου, παραοικονομίας, ανταγωνισμού και πάνω απ' όλα εφευρετικότητας. Μπορεί να είναι η ανθεκτικότητά του, αφού όπως υπολογίστηκε μ' ένα μολύβι μπορεί να τραβήξεις μία γραμμή 1.178 χιλιομέτρων (Burrow, 2008), δηλαδή μια ευθεία από την Αθήνα μέχρι την Τεργέστη περίπου.
Σε μια εποχή που η τεχνολογία αντικαθιστά τις παραδοσιακές δεξιότητες, η χρήση του μολυβιού δε χάνει την αξία της. Το μολύβι αποτυπώνει και μορφοποιεί τις ιδέες και τη δημιουργικότητά μας. Παρακάτω προτείνω δυο δραστηριότητες που αποκαλύπτουν την αξία του μολυβιού και βοηθούν αν μη τι άλλο τους μαθητές να κρατούν σωστά το μολύβι τους - αλλά αυτό είναι ένα άλλο κεφάλαιο.
Δοκιμάστε διαφορετικά μολύβια (Foster, 2012:25) ή το ίδιο μολύβι με διαφορετική πίεση στο χαρτί. Κάντε μια κλειστή καμπύλη γραμμή που να κόβεται σε πολλά και διαφορετικά σημεία. Συμπληρώστε τα κενά με διαφορετικούς τόνους του γκρίζου, χρησιμοποιώντας διαφορετικές ποιότητες μολυβιού (εικ. 2). Αυτή η άσκηση θα σας βοηθήσει να εξοικειωθείτε με τις διαφορετικές ποιότητες μολυβιών, καθώς και με την πίεση που πρέπει να ασκήσετε για να δημιουργήσετε έναν συγκεκριμένο χρωματικό τόνο, κάτι που σχετίζεται με το αποτύπωμα (έντονο ή απαλό) του γραφίτη στο χαρτί.
Αναδείξτε φόρμες (Foster, 2012:25): Καλύψτε ένα φύλλο λευκού χαρτιού με χαλαρό γραφίτη (σκιάστε και μετά τρίψτε το μολύβι) για να δημιουργήσετε έναν σκούρο τόνο πάνω σ' όλη την επιφάνεια του χαρτιού. Σβήστε σε διάφορα σημεία με μια μικρή γόμα (αφαιρώντας τον γραφίτη) για να δημιουργήσετε μια παράσταση. Στη συνέχεια χρησιμοποιήστε ένα μολύβι για να προσθέσετε πιο σκούρα περιγράμματα στις ανοιχτόχρωμες φόρμες (εικ. 1).
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου